Zagrożenia w zakładach górniczych
Zagrożenia w zakładach górniczych dzielą się na dwa rodzaje – naturalne i techniczne. Temat ten jest bardzo obszerny dlatego ja skupię się dziś jedynie na podstawowych informacjach oraz na tym, kto i w jakim zakresie odpowiada za sprawy związane z zagrożeniami w kopalniach.
Zgodnie z art. 117 Ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze, przedsiębiorca jest obowiązany rozpoznawać zagrożenia związane z ruchem zakładu górniczego i podejmować środki zmierzające do zapobiegania i usuwania tych zagrożeń. Skupmy się więc najpierw na zagrożeniach naturalnych.
Zagrożenia naturalne
Zgodnie z art. 118 ust. 1 Ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze wyróżniamy następujące zagrożenia naturalne:
– tąpaniami,
– metanowe,
– wyrzutami gazów i skał,
– wybuchem pyłu węglowego,
– klimatyczne,
– wodne,
– osuwiskowe,
– erupcyjne,
– siarkowodorowe,
– substancjami promieniotwórczymi.
Podlegają one zaliczeniu do poszczególnych stopni, kategorii lub klas zagrożeń według kryteriów opisanych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 stycznia 2013 r.
w sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych. (weszło w życie 1 lipca 2017 r.)
UWAGA: art. 118 ust. 2 Ustawy Prawo Geologiczne i Górnicze mówi, że zaliczeń do poszczególnych stopni, kategorii lub klas zagrożeń o których mowa dokonuje kierownik ruchu zakładu górniczego w oparciu o dokumentację, która z kolei musi być sporządzona zgodnie z zapisami wyżej wymienionego rozporządzenia w sprawie zagrożeń naturalnych.
Np: w przypadku zagrożenia osuwiskowego dokumentacja, w oparciu o którą dokonuje się zaliczenia: złoża lub jego części, wyrobiska lub jego części oraz zwałowiska do odpowiedniego stopnia zagrożenia osuwiskowego powinna zawierać:
1) charakterystykę budowy geologicznej i warunków geologiczno-inżynierskich: złoża lub jego części, wyrobiska lub jego części oraz zwałowiska, sprzyjających powstawaniu zagrożenia osuwiskowego oraz określenie potencjalnych płaszczyzn poślizgu;
2) propozycję zaliczenia: złoża lub jego części, wyrobiska lub jego części oraz zwałowiska, do odpowiedniego stopnia zagrożenia osuwiskowego, z uzasadnieniem;
3) opinię, o której mowa w § 32 ust. 3 lub ust. 4 pkt 1 (opinia sporządzona przez służbę geologiczną działającą u przedsiębiorcy);
4) mapy wyrobisk lub ich części, w skali nie mniejszej niż 1:10 000, z wyszczególnieniem przestrzeni, w których może powstać zagrożenie osuwiskowe, oraz propozycjami granic poszczególnych stopni zagrożenia osuwiskowego;
5) przekroje geologiczno-inżynierskie
KRZG dokonuje zaliczeń także w oparciu o wyniki badań przeprowadzonych przez rzeczoznawcę oraz opinię wydaną przez tego rzeczoznawcę. Rozporządzenie w sprawie zagrożeń naturalnych szczegółowo wskazuje w jakich przypadkach wymagane są badania oraz opinia rzeczoznawcy.
Tak z grubsza wyglądają sprawy formalne związane z zagrożeniami naturalnymi.
Zagrożenia techniczne
Jest to cały szereg innych sytuacji, które mogą zagrażać bezpieczeństwu w zakładach górniczych.
Wśród zagrożeń technicznych możemy przede wszystkim wymienić zagrożenie:
– pyłami szkodliwymi dla zdrowia,
– pożarowe,
– porażenia prądem elektrycznym,
– poparzenia łukiem elektrycznym,
– pochwycenie przez elementy wirujące i ruchome,
– upadek z wysokości,
– chemiczne,
– i wiele innych w zależności od zakładu górniczego…
Również w tym przypadku przedsiębiorca jest obowiązany rozpoznawać zagrożenia związane z ruchem zakładu górniczego i podejmować środki zmierzające do zapobiegania i usuwania tych zagrożeń. Temat zagrożeń jest bardzo rozległy i szczegółowo opisany w rozporządzeniach wynikających z Ustawy PGiG m. in. w:
– Rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych,
– Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego,
– no i oczywiście w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 stycznia 2013 r.
w sprawie zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych, które weszło w życie 1 lipca 2017 roku.
Tak jak napisałem powyżej, temat zagrożeń jest złożony, a ja jedynie pozwoliłem sobie dziś go dosłownie „liznąć”. Jeżeli chcesz więcej się dowiedzieć w tej tematyce to napisz proszę komentarz lub do mnie na maila to rozwinę informację o bardziej szczegółowe aspekty, które Cię interesują.
Pozdrawiam serdecznie
Witam, bardzo fajnie, że na bieżąco informuje Pan o wszystkich zmianach. Jak najbardziej proszę rozwinąć temat zagrożeń w podziemnych zakładach górniczych.
Cześć Piotrek. W maju zdawałem po raz pierwszy egzamin, niestety nie udało mi się i od tamtego czasu śledzę twój blog. Materiał który od Ciebie dostałem jest super. Ja tylko do tego zestawu chciałem dopisać pytania jakie ja dostałem na egzaminie, a były to min:
– Stanowiska specjalistyczne zakładu i ich szkolenie
– kary
– dopuszczenie wyrobów (dokumentacja, oznakowanie)
były też i inne, które są już w twoim opracowaniu
Cześć Witek
Dzięki za dodatkowe pytania.
Powodzenia przy drugim podejściu.
Prosze o rozwiniecie tematu zagrozen
Witam.
Zastanawiam się czy w praktyce możliwe jest niezaliczenie odkrywkowego zakładu górniczego do żadnego stopnia zagrożeń wodnych lub osuwiskowych w świetle przepisów po 1 lipca 2017 roku?
Sebastian – myślę, że (niestety) w praktyce o wiele łatwiej niż w teorii… ostatecznie „jest możliwe” teoretycznie jest możliwe zawsze, chociaż w praktyce praktycznie się nie zdarza.
Ja mam z kolei pytanie kto sporządza dokumentację o której mowa w rozporządzeniu? Służba mierniczo-geologiczna?
Witam, mam pytanie na jakiej podstawie dokonuje się aktualizacji zagrożeń naturalnych. Mam tu na myśli zmianę kategorii zagrożenia H2S w odwiertach naftowych, w których z czasem następuje wzrost wykładnika gazowego.
Pozdrawiam
Witaj
Zaliczenia przestrzeni (zakład górniczy wydobywający ropę naftową), do odpowiedniej kategorii zagrożenia siarkowodorowego dokonuje się w oparciu o dokumentację zawierającą:
1) określenie przewidywanych:
a) własności kolektorskich skał,
b) wypływu: wody złożowej, ropy naftowej lub gazu ziemnego,
c) wydajności otworu lub odwiertu,
d) ilości gazu rozpuszczonego w ropie naftowej,
e) koncentracji siarkowodoru w:
– gazie ziemnym lub
– gazie rozpuszczonym w ropie naftowej lub w wodzie złożowej;
2) propozycję zaliczenia przestrzeni do odpowiedniej kategorii zagrożenia siarkowodorowego.
Pozdrawiam
Dzień dobry,
Czy w przypadku zaliczenia złoża lub jego części w odkrywkowym zakładzie górniczym do stopnia zagrożenia wodnego obowiązują zapisy art. 135 ust 1 rozporządzenia ruchowego dotyczace zapewnienia wydajności pomp? Czy są to tematy niezależne i wydajność pomp ma zastosowanie w przypadku gdy odwadniamy wyrobiska?
Czy istnieje możliwość niezaliczenia do rządnego ze stopni zagrożenia osuwiskowego czy wodnego?
Dziękuję za odpowiedź.
Tak istnieje możliwość niezaliczenia do żadnego ze stopni zagrożenia osuwiskowego czy wodnego.
Co do wydajności pomp to ten przepis ma zastosowanie w sytuacji gdy prowadzimy pompowanie wody z wyrobiska.
Cześć Piotrze,
mam do Ciebie pytanie – w jaki sposób oznakować miejsca niebezpieczne, a w jaki miejsca o szczególnym zagrożeniu dla życia i zdrowia (jakie stosuje się znaki bezpieczeństwa)?
Miejsca niebezpieczne można np. nadgabarytami, wałem ziemnym wraz z tablicami czy też taśmą ostrzegawczą, ale co jeszcze?
Zgodnie z przepisami Miejsca niebezpieczne, zlokalizowane na terenie zakładu górniczego i nieznajdujące się pod stałym nadzorem, zabezpiecza się w sposób ustalony przez kierownika ruchu zakładu górniczego.