Organy administracji geologicznej
Co to są Organy administracji geologicznej?
W niniejszym artykule skupię się na wyjaśnieniu kwestii dotyczącej organów administracji geologicznej, które działają na terenie Polski. Odpowiem konkretnie:
– o jakie konkretnie instytucje chodzi?
– jakie są ich zadania?
– jakie są ich uprawnienia?
O jakie instytucje chodzi?
Zgodnie z naszą nieodłączną Ustawą Prawo Geologiczne i Górnicze organami administracji geologicznej są:
1) minister właściwy do spraw środowiska;
2) marszałkowie województw;
3) starostowie.
Ok, ale przecież oczywistym jest, że wyżej wymienione stanowiska, zajmowane przez konkretne osoby nie wykonują bezpośrednio zadań administracji geologicznej. Ciężko sobie wyobrazić żeby marszałek województwa czy starosta znał się na geologii (o ministrze środowiska nie wspominając😀).
Więc kto wykonuje zadania administracji geologicznej w imieniu wyżej wymienionych osób?
Otóż są to:
1) Główny Geolog Kraju, będący sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra – przy jego pomocy minister właściwy do spraw środowiska wykonuje zadania administracji geologicznej,
2) Geolog wojewódzki – przy jego pomocy marszałek województwa wykonuje zadania administracji geologicznej,
3) Geolog powiatowy – przy jego pomocy starosta wykonuje zadania administracji geologicznej.
Co należy do zadań, obowiązków i uprawnień organów administracji geologicznej?
Oczywiście kwestie te są opisane szczegółowo w Ustawie PGiG.
Warto też dodać w tym miejscu, że kompetencje wyżej wymienionych organów będą się od siebie nieco różnić więc przedsatwię je osobno dla każdej instytucji:
Minister właściwy do spraw środowiska - Główny Geolog Kraju:
1. Udzielanie koncesji na:
– poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin objętych własnością górniczą (takich jak: węglowodory, węgiel kamienny, metan występujący jako kopalina towarzysząca, węgiel brunatny, rudy metali z wyjątkiem darniowych rud żelaza, metale w stanie rodzimym, rudy pierwiastków promieniotwórczych, siarka
rodzima, sól kamienna, sól potasowa, sól potasowo-magnezowa, gips i anhydryt, kamienie szlachetne, pierwiastki ziem rzadkich, gazy szlachetne, wodór, wody lecznicze, wody termalne i solanki);
– wydobywanie kopalin objętych własnością górniczą;
– podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji (gazów, ropy itp.),
– podziemne składowanie odpadów,
– podziemne składowanie dwutlenku węgla.
2. Zatwierdzanie projektów robót geologicznych dotyczących:
– złóż strategicznych i kopalin objętych własnością górniczą,
– obszarów morskich RP,
– podziemnych magazynów i składowisk.
3. Zatwierdzanie dokumentacji geologicznych o znaczeniu krajowym.
4. Wydawanie decyzji nakazujących:
– wstrzymanie robót geologicznych w razie zagrożenia środowiska lub naruszenia prawa,
– usunięcie uchybień lub przywrócenie środowiska do stanu poprzedniego (art. 159 PGiG).
5. Uzgadnianie planów zagospodarowania przestrzennego (gmin, województw) w zakresie ochrony udokumentowanych złóż i magazynowania CO₂ (art. 161a–b PGiG).
6. Sprawowanie nadzoru i koordynacji nad systemem państwowej służby geologicznej (PIG – Państwowy Instytut Geologiczny oraz PIB – Państwowy Instytut Badawczy).
7. Współpraca międzynarodowa w zakresie badań i ochrony zasobów geologicznych.
8. Zarządzanie krajowym systemem informacji geologicznej i decydowanie o udostępnianiu danych geologicznych
Marszałek województwa - Geolog wojewódzki:
1. Udzielanie koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin nieobjętych własnością górniczą (z wyjątkiem przypadków należących do Starosty).
2. Zatwierdzanie projektów robót geologicznych i dokumentacji geologicznych dla złóż kopalin nieobjętych własnością górniczą.
3. Nadzór i kontrola nad działalnością geologiczną w zakresie kompetencji województwa (art. 158 i 159 PGiG).
4. Wstrzymywanie robót geologicznych, gdy prowadzone są niezgodnie z zatwierdzonym projektem lub przepisami.
5. Uzgadnianie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie ochrony złóż o znaczeniu regionalnym.
6. Gromadzenie i aktualizacja danych o zasobach kopalin na terenie województwa.
7. Współdziałanie z Państwową Służbą Geologiczną (PIG i PIB) w zakresie badań i monitoringu geologicznego.
Starosta - Geolog powiatowy:
1. Udzielanie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż jeżeli jednocześnie są spełnione następujące wymagania:
– obszar udokumentowanego złoża nieobjętego własnością górniczą nie przekracza 2 ha,
– wydobycie kopaliny ze złoża w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m3,
– działalność będzie prowadzona metodą odkrywkową oraz bez użycia środków strzałowych.
2. Zatwierdzanie projektów robót geologicznych dotyczących:
– złóż nieobjętych własnością górniczą, jeśli powierzchnia obszaru ≤ 2 ha i wydobycie ≤ 20 000 m³/rok (bez materiałów wybuchowych),
– ujęć wód podziemnych o niewielkiej wydajności,
– badań geologiczno-inżynierskich i warunków posadowienia obiektów budowlanych.
3. Zatwierdzanie dokumentacji geologicznych sporządzonych po zakończeniu powyższych prac.
4. Kontrola i nadzór nad wykonywaniem robót geologicznych w zakresie swojej właściwości.
5. Wydawanie decyzji w sprawach usunięcia uchybień lub wstrzymania robót w razie naruszeń prawa.
6. Prowadzenie ewidencji i archiwizacji danych geologicznych dotyczących powiatu.
Jakie mają uprawnienia wspólne?
Poza wyżej opisanymi aspektami organy administracji geologicznej mogą w swoim zakresie prowadzić następujące czynności:
1. Mają prawo żądać informacji, dokumentów i wyjaśnień od przedsiębiorców, jednostek naukowych i osób fizycznych wykonujących prace geologiczne.
2. Mają wstęp na teren wykonywania robót geologicznych w celu przeprowadzenia kontroli.
3. Wydawanie decyzji administracyjnych nakładających obowiązki wynikające z ustawy lub cofających decyzje w razie naruszeń (np. cofnięcie koncesji).
4. Wstrzymywanie działalności geologicznej w przypadku rażących uchybień lub zagrożenia środowiska.
5. Ochrona udokumentowanych złóż kopalin – prawo wnoszenia sprzeciwu do planów zagospodarowania przestrzennego niezgodnych z interesem ochrony złóż (art. 161b PGiG).
6. Udział w postępowaniach administracyjnych i uzgadnianie projektów decyzji środowiskowych dla przedsięwzięć ingerujących w podłoże geologiczne.
Podsumowanie
Organy administracji geologicznej w Polsce pełnią kluczową rolę w racjonalnym gospodarowaniu zasobami geologicznymi oraz w ochronie środowiska. Dzięki jasno określonemu podziałowi kompetencji między ministrem właściwym do spraw środowiska, marszałkami województw i starostami, możliwe jest skuteczne zarządzanie działalnością geologiczną na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym. System ten zapewnia zarówno kontrolę nad eksploatacją złóż kopalin, jak i nadzór nad bezpieczeństwem prac geologicznych. Administracja geologiczna stanowi zatem istotny element polityki surowcowej państwa, łącząc aspekty gospodarcze z wymogami ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.
Powiązane artykuły
