Kto może zostać Kierownikiem Ruchu Zakładu Górniczego?

Nie ulega wątpliwości, że w kopalni Kierownik Ruchu Zakładu Górniczego (KRZG) jest najważniejszą osobą. W schemacie organizacyjnym zajmuje on najwyższą pozycję. Ma największą władzę, ale też spoczywa na nim największa odpowiedzialność. Kto może zostać KRZG? Często słyszę to pytanie. Czy może nim być ktokolwiek? Czy może nim być kobieta? W poniższym artykule prześwietlę ten temat i przedstawię jakie są ścieżki dotarcia do stanowiska KRZG. Całość informacji oczywiście jest umieszczona w ustawie PGiG oraz w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 sierpnia 2016 roku w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego. Pozwoliłem sobie zebrać wszystkie te dane w jednym wpisie, żeby było Wam łatwiej dotrzeć do tych informacji bez konieczności przeszukiwania przepisów prawa.

Przede wszystkim, temat trzeba omówić biorąc pod uwagę poszczególne rodzaje zakładów górniczych, gdyż inaczej to wygląda w odkrywkowych kopalniach, inaczej w podziemnych itd. Tak na marginesie warto wiedzieć ile zakładów górniczych mamy w Polsce. Dane te są dostępne na stronie WUG.
Według stanu na 31.12.2017 r. w naszym kraju mamy następującą ilość zakładów:

Rodzaj zakładu górniczego Liczba
Podziemne zakłady górnicze   41
Odkrywkowe zakłady górnicze 7399
Otworowe zakłady górnicze 93

Jak widać dysproporcja jest spora. Warto zaznaczyć, że każdy zakład górniczy powinien mieć KRZG.

Podziemne zakłady górnicze

W przypadku podziemnych zakładów górniczych, wymagania są najbardziej restrykcyjne, zwłaszcza pod kątem posiadanego wykształcenia.

  1. Osoby wykonujące czynności kierownika i zastępcy kierownika ruchu zakładu górniczego w podziemnych zakładach górniczych (wydobywających węgiel kamienny lub rudy metali lub inne kopaliny) muszą mieć ukończone studia wyższe w zakresie górnictwo (konkretnie muszą mieć tytuł mgr inż. górnictwa). Ponadto muszą mieć 3 lata praktyki zawodowej pod ziemią w zakresie obejmującym czynności kierownika lub zastępcy kierownika działu: górniczego, tąpań lub wentylacji w podziemnym zakładzie górniczym.
  2. Osoby wykonujące czynności kierownika i zastępcy kierownika ruchu zakładu górniczego w zakładach górniczych prowadzących podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji metodą podziemną oraz zakładach górniczych prowadzących podziemne składowanie odpadów metodą podziemną również muszą mieć ukończone studia wyższe w zakresie górnictwo (mgr inż. górnictwa). Ponadto muszą mieć 3 lata praktyki zawodowej pod ziemią w zakresie obejmującym czynności kierownika lub zastępcy kierownika działu: górniczego, techniki strzałowej, tąpań, wentylacji, energomechanicznego, energomechanicznego do spraw obiektów podstawowych, mierniczego lub geologicznego w ruchu zakładu górniczego prowadzącego działalność metodą podziemną.
  3. Osoby wykonujące czynności kierownika i zastępcy kierownika ruchu zakładu w zakładach prowadzących działalność określoną w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. — Prawo geologiczne i górnicze (mowa tutaj o zlikwidowanych zakładach górniczych, w których prowadzona jest budowa, rozbudowa oraz utrzymanie systemów odwadniania oraz prowadzone są roboty w celach innych niż to przewiduje ustawa PGiG, w szczególności chodzi tutaj o cele turystyczne, lecznicze i rekreacyjne), muszą mieć ukończone studia wyższe w zakresie górnictwo (mgr inż. górnictwa lub inż. górnictwa). Ponadto muszą mieć 3 lata praktyki zawodowej pod ziemią w zakresie obejmującym czynności kierownika lub zastępcy kierownika działu: górniczego, techniki strzałowej, tąpań, wentylacji, energomechanicznego, energomechanicznego do spraw obiektów podstawowych, mierniczego lub geologicznego w ruchu zakładu górniczego prowadzącego działalność metodą podziemną albo zakładu.

Warto też dodać, że wykonywanie czynności kierownika ruchu w wyżej opisanych zakładach, wymaga stwierdzenia posiadania kwalifikacji do wykonywania tych czynności, w drodze świadectwa wydanego przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Egzamin przeprowadza zespół egzaminacyjny złożony z osób wchodzących w skład komisji egzaminacyjnej powołanej przez Prezesa WUG. W przypadku egzaminów w WUG, egzamin taki składa się z etapu pisemnego i ustnego. Do etapu ustnego dopuszcza się osoby, które w etapie pisemnym odpowiedziały poprawnie na co najmniej 75% pytań. O wyniku egzaminu zespół egzaminacyjny rozstrzyga większością głosów. W przypadku równej liczby głosów o wyniku egzaminu decyduje przewodniczący zespołu egzaminacyjnego.

Odkrywkowe zakłady górnicze

W przypadku odkrywkowych zakładów prawo już nie jest tak restrykcyjne jeśli chodzi o wykształcenie.

Osoby wykonujące czynności kierownika i zastępcy kierownika ruchu zakładu górniczego w odkrywkowych zakładach górniczych powinny posiadać tytuł zawodowy: magister inżynier, magister, inżynier lub licencjat w niżej wymienionych kierunkach studiów wyższych:

  1. Górnictwo
  2. Automatyka i robotyka
  3. Mechanika i budowa maszyn
  4. Mechatronika
  5. Elektrotechnika
  6. Miernictwo górnicze
  7. Geodezja górnicza
  8. Geodezja
  9. Geologia górnicza
  10. Geologia
  11. Inżynieria środowiska
  12. Ochrona środowiska
  13. Leśnictwo
  14. Ogrodnictwo

Mogą to również być osoby, które mają tytuł magister inżynier lub inżynier podyplomowych studiów na kierunku górnictwo odkrywkowe, oraz osoby, które posiadają kwalifikacje zawodowe w zawodach dających przygotowanie do pracy w górnictwie odkrywkowym, określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego w grupie „technicy i inny średni personel” (czyli np. technik górnik, mistrz górnictwa odkrywkowego).

Jak widać zakres osób, które mogą się ubiegać o stanowisko KRZG jest znacznie większy niż w przypadku podziemnych zakładów.

Oprócz wykształcenia osoby te muszą mieć 18 miesięcy praktyki zawodowej w zakresie obejmującym czynności kierownika lub zastępcy kierownika działu: górniczego, energomechanicznego, mierniczego, geologicznego, lub ochrony środowiska w ruchu odkrywkowego zakładu górniczego lub 3 lata praktyki w wyższym dozorze ruchu w specjalności: górniczej, energomechanicznej, mechanicznej, elektrycznej, mierniczej, geologicznej, budowlanej lub ochrony środowiska.

Otworowe zakłady górnicze

W przypadku otworowych zakładów górniczych również jest sporo możliwości zdobycia kwalifikacji KRZG.

Mianowicie osoby wykonujące czynności kierownika i zastępcy kierownika ruchu zakładu górniczego w otworowych zakładach górniczych powinny posiadać:

  1. Tytuł zawodowy magister inżynier lub inżynier w kierunku górnictwo lub wiertnictwo oraz 12 miesięcy praktyki zawodowej jako kierownik lub zastępca kierownika działu górniczego. Rozporządzenie dopuszcza również 2 lata praktyki zawodowej w wyższym dozorze ruchu w specjalności górniczej.
  2. Tytuł zawodowy magister inżynier lub inżynier w kierunku: automatyka i robotyka, mechanika i budowa maszyn, mechatronika, elektronika, geologia górnicza lub geologia. Następnie powinny posiadać 18 miesięcy praktyki zawodowej jako kierownik lub zastępca działu energomechanicznego lub geologicznego. Może to również być 3 lata praktyki zawodowej w wyższym dozorze ruchu w specjalnościach: energomechanicznej lub geologicznej.
  3.  Tytuł zawodowy magister inżynier lub inżynier podyplomowych studiów w kierunku górnictwo otworowe lub wiertnictwo. Następnie niezbędne jest 18 miesięcy praktyki zawodowej jako kierownik lub zastępca kierownika działu: górniczego, energomechanicznego lub geologicznego. Może to również być 3 lata praktyki zawodowej w wyższym dozorze w specjalnościach: górniczej, energomechanicznej lub geologicznej.
  4. Kwalifikacje zawodowe w zawodach dających przygotowanie do pracy w górnictwie otworowym lub wiertnictwie, określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego w grupie „technicy i inny średni personel”. Następnie muszą mieć 4 lata praktyki zawodowej w wyższym dozorze w specjalnościach: górniczej, energomechanicznej lub geologicznej.

Zarówno w przypadku odkrywkowych jak i otworowych zakładów górniczych, stwierdzenie kwalifikacji KRZG następuje w drodze świadectwa wydanego przez dyrektora okręgowego urzędu górniczego. Egzamin w ramach postępowania o stwierdzenie kwalifikacji przez dyrektora okręgowego urzędu górniczego jest przeprowadzany w formie ustnej.

Nie da się ukryć, że różnica w wymaganiach formalnych między podziemnymi zakładami a odkrywkowymi i otworowymi jest spora. Ewidentnie widać, że stanowisko KRZG w podziemnych zakładach górniczych jest dla wąskiego grona „wybrańców”. Nie znam też przypadku żeby to kobieta była KRZG podziemnego zakładu górniczego. Natomiast w odkrywkowych czy też otworowych zakładach kobiety bez większego problemu mogą uzyskać kwalifikacje KRZG i wykonywać tą pracę z sukcesem.

  1. Bardzo pomocny wpis. Trzeba się wiele nauczyć aby zostać kierownikiem ruchu.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *